Wszystko zaczęło się zupełnie zwyczajnie. Pewnego dnia do firmy zajmujące się projektowaniem i wykonaniem mebli przyszło starsze małżeństwo. Chcieli na stare lata wymienić kuchnię, odnowić łazienkę i jeszcze trochę nacieszyć się życiem w odświeżonym domu. Spotykali się kilka razy, omawiali projekty, siedzieli przy biurku i rozmawiali. A że pani Ewa również lubiła dłuższe rozmowy, w końcu od mebli przeszli do historii.
Była wtedy znacznie młodsza. Nie miała jeszcze takiej wiedzy o wojennych tragediach, jaką zdobyła przez kolejne lata. Rozmawiali o wojnie, o okupacji i o tym, co spotkało Polaków. Pani Ewa powiedziała, że sama wojny nie przeżyła, ale zawsze trudno było jej zrozumieć, jak ktoś może przedstawiać się jako przyjaciel, a później zabijać tych, którym wcześniej obiecywał pomoc. Wtedy starszy pan spojrzał na nią i powiedział.
Dziecko, to teraz posłuchaj, coś ci opowiem. Wiesz, ja jestem z AK. Pani Ewa, jak sama wspomina, zaniemówiła. Człowiek, który przyszedł zamówić meble, nagle otworzył przed nią drzwi do swojego wojennego życia. Zaczął opowiadać o roku 1945, o okolicach wschodniej granicy i o wydarzeniach, które miały rozegrać się pod koniec wojny.
Pewnego wieczoru, w pobliżu lasu, polski oddział natknął się na uzbrojonych mężczyzn. Mieli być pijani i mówić w języku przypominającym rosyjski. Bez ostrzeżenia otworzyli ogień. Zginęli ludzie związani z Armią Krajową. Z tego co pamięta około dwadzieścia siedem osób pochodzących z trzech wsi. Zabitym zorganizowano uroczystości żałobne. Przyjechali przedstawiciele władz lub wojska. W pamięci utkwił mu szczególnie jeden obraz. Człowieka obwieszonego medalami, który robił wrażenie wysokiego rangą oficera sowieckiego. Przyjezdni składali kondolencje, rozmawiali z mieszkańcami i pytali o pozostałe rodziny. Proszono, by wskazano, gdzie mieszkają bliscy partyzantów aby przekazać wyrazy współczucia. Ludzie byli przekonani, że najgorsze już minęło. Wojna dobiegała końca. Chcieli wreszcie uwierzyć, że nadchodzą spokojniejsze czasy. Nie przypuszczali, że informacje przekazywane podczas tych rozmów mogą zostać wykorzystane przeciwko nim. Rodziny których nazwiska i adresy wówczas ujawniono, następnego dnia zostały bestialsko wymordowane. Czy był to odział sowiecki czy któryś z kureni UPA? On ocalał. Dlaczego? Bo, nie podano jego adresu.
Ilu twarzy swoich kolegów nie potrafił zapomnieć? Ile razy wracał myślami do tamtych wydarzeń i zastanawiał się, dlaczego właśnie jemu udało się ocaleć? Pani Ewa również nie zapamiętała wszystkich szczegółów. Nie znała nazwy miejscowości.
Od tamtego spotkania minęło około dwudziestu pięciu lat. Starsze małżeństwo miało wtedy po osiemdziesiąt kilka lat. Prawdopodobnie ten człowiek już nie żyje. Dziś P. Ewa prowadzi cukiernię. Kiedy rozmowy z gośćmi schodzą na historię, wraca do tamtego spotkania. Opowiada o człowieku, który przyszedł zamówić meble, a zostawił jej wspomnienie, którego nie potrafiła wymazać z pamięci. A ja, zgodnie ze swoją obietnicą, przekazuję to co zostało mi powierzone dalej.
Może właśnie ktoś z Was rozpozna tę historię. Może w rodzinnych wspomnieniach, lub zapomnianych opowieściach zachował się ślad tych wydarzeń.
Pani Ewa nie zapomniała.
A ja nie chcę, żeby ta opowieść zaginęła. Niech będzie przypomnieniem o ludziach, którzy stracili życie, o tych, którzy przeżyli, i o obowiązku pamiętania o ich losach. Tamten starszy pan przyszedł zamówić meble. A zostawił własne wspomnienie. I powierzył je z prośbą.
„Dziecko, opowiadaj to wszystkim”.
Dzisiaj, po tylu latach, niech te słowa docierają do kolejnych czytelników.
Komentarze
Prześlij komentarz