Bieszczady:Kobylskie

 

Tu, na południu Polski, gdzie San płynie powoli, spoglądając w stronę Ukrainy, leży kraina zwana Bieszczadami. Górskie szczyty toną w mglistych oparach, a czas w wielu miejscach zdaje się tu zatrzymać. Wciąż kryje się tu wiele historii, których nie zapisano, wiele ludzkich tragedii, które pamięć przyrody strzeże milczeniem. Tylko skarłowaciałe drzewa pamiętają, co naprawdę się tu wydarzyło… Dzikie, nieodkryte, zapomniane.

Słowa te często powtarzają miłośnicy Bieszczad, którzy wędrują najczęściej na Tworylne, Studenne czy Krywe. W bieszczadzkiej głuszy podobnych miejsc jest jednak znacznie więcej. Niegdyś kraina tętniła życiem  była tyglem wielokulturowym, zamieszkałym przez ludzi różnych wyznań i korzeni etnicznych. Jednym z zapomnianych zakątków jest przysiółek Kobylskie. Nazwa najprawdopodobniej pochodzi od „kobylenia” – palisady wykonanej z pni i zaostrzonych pali, mającej chronić przed agresorem i dawać czas pobliskim osadom na przygotowanie obrony. Zaledwie kilkaset metrów dzieli to miejsce od parkingu Schroniska Jaworzec.

Większość mieszkańców Kobylskiego stanowili Cyganie  znakomici rzemieślnicy i muzycy. Kiedy Niemcy przyszli ich wysiedlać, kapela cygańska odegrała niemiecki hymn z taką perfekcją, że pozwolono im pozostać. Co potem się z nimi stało? Według niepotwierdzonych źródeł przeżyli wojnę, ale zostali zamordowani przez oddział UPA. Nie jest to wykluczone, bowiem 21 października 1945 roku upowcy wymordowali 8-osobową rodzinę cygańską w Smereku. W Kobylskim znane są nazwiska dwóch romskich rodzin: Gorgol i Huczko. Byli utalentowanymi muzykami i kowalami, a mimo to żyli w skrajnej biedzie. W jednej chacie mieszkało po kilkanaście rodzin, śpiąc na podłodze i chroniąc się nawzajem przed zimnem. Zastawę stołową stanowiły zazwyczaj dwa żeliwne garnki  w jednym gotowano mięso, w drugim ziemniaki. Posiłki spożywano wspólnie, siedząc wokół klepiska. Menu było skromne: konina wędzona w dymie ogniska, zupa z pokrzyw, barszcz z wiśni na końskich kościach, a w sezonie Bieszczady 

grzyby i owoce runa leśnego.

Dziś po ludziach pozostały jedynie kamienie, cokoły fundamentów, zapadłe piwnice i fragmenty metalowych przedmiotów. Zeschłe jesiony stoją na straży pamięci. Kobylskie, podobnie jak wiele innych osad, przejęła przyroda. Szumiący potok przypomina o jeszcze jednym epizodzie z tej okolicy – spotkaniu Michała Kunickiego, zwanego Muchą, z Józefem Pawłusiewiczem przy mostku na Wetlince.

Ile jeszcze nieznanych tajemnic kryje to miejsce? Odpowiedź znają jedynie okalające przysiółek góry.