Bieszczadzkie losy: Tadek i jego zapomniana historia

 

Tadek urodził się przed wojną w małej mieścinie w centralnej Polsce. Rodzice prowadzili małą pralnię. Do szkoły nie było mu po drodze  wolał spotkania z kolegami i samotne wycieczki.

Gdy dorósł, dzięki koneksjom rodziców dostał posadę listonosza w miasteczku, w którym mieszkał. Znał tu wszystkich, tu się wychował, żaden kąt nie był mu obcy. Praca bardzo mu odpowiadała i starał się wykonywać ją sumiennie.

Nadszedł jednak dzień, który zmienił całe jego życie. Do miejscowego PGR-u przyjechała młoda praktykantka. Jedno spojrzenie wystarczyło, by serce Tadka zabiło mocniej. Piękna, wysoka, zielonooka blondynka pracowała w biurze. Z racji korespondencji był częstym gościem miejscowego gospodarstwa.Pewnego dnia przełamał opór i zaprosił dziewczynę na zabawę. Miłość przyćmiła zdrowy rozsądek. W swoich wizjach widział już ślubny kobierzec. Szatański plan kiełkował w głowie Tadzia – musiał jakoś wyglądać w ten szczególny wieczór.Wykonując pracę listonosza, miał do czynienia ze sporą gotówką. Postanowił wziąć sobie „pożyczkę”. Pojechał do Łodzi, tam kupił nowy garnitur i buty. W prezencie dla swojej wybranej wybrał piękne kolczyki.

Niestety, wieczorne spotkanie przerodziło się w koszmar. Dziewczyna parsknęła śmiechem i odrzuciła zaloty amanta. Tadek był załamany. Wiedział, że za kilka dni prawda wyjdzie na jaw. Uknuł sprytny plan  postanowił upozorować napad. Rower porzucił na polnej drodze, a głową uderzył o drzewo.Mistyfikacja nie powiodła się. Milicja szybko odkryła, jak było naprawdę. Znaleziono przy nim drogi pierścionek. Tadek, przyciśnięty do muru, przyznał się do wszystkiego. Cztery lata – taki wyrok zapadł w sądzie, tylko dlatego, że rodzina opłaciła adwokata, a młodzieniec wyraził skruchę i do wszystkiego się przyznał.Był grudniowy dzień. Tadek opuszczał mury Zakładu Karnego. Wiedział, że w miasteczku nie ma czego szukać. Chciał wyjechać jak najdalej, tam, gdzie nikt go nie zna. Rodzice co prawda opłacili drogiego adwokata, lecz teraz nie chcieli go znać. Zabrał swoje rzeczy z domu i wyszedł na ulicę.

W powietrzu czuć było magię zbliżających się świąt. Nie miał się gdzie podziać. Przypomniał sobie jeszcze jeden adres  starszy człowiek o bogatym życiorysie, ogólnie szanowany jako obywatel miasteczka. Zachodził do niego często, gdy pracował jako listonosz. Nieśmiało zapukał do drzwi. Wyszedł starszy pan w szlafroku.  Proszę, wejdź. Siedli na starej kanapie. Długo rozmawiali.  No cóż, nie pomogę ci. Tu nie masz czego szukać. Wyjedź w Bieszczady, może tam znajdziesz swoje nowe życie  powiedział. Podsunął mu do przeczytania artykuł w „Chłopskiej Drodze”. Była to opowieść o ludziach, którzy pracują przy wyrębie bieszczadzkich lasów. Tadek nie namyślał się ani chwili. Był młody, ambitny, chciał zmienić swoje życie. Więzienie wiele go nauczyło. Nazajutrz zdezelowana ciężarówka zabrała go z leskiego dworca. Kierowca podwiózł go pod siedzibę jednego z bieszczadzkich nadleśnictw.

Tadek był zauroczony tą krainą  ośnieżone szczyty, las pokryty białym puchem. Rozmowa z pracownikiem kadr była bardzo serdeczna. Opowiedział Tadek swoją historię i jak się tu znalazł. Człowiek pokiwał głową.  Masz szansę wszystko naprawić. Od ciebie zależy, czy zaaklimatyzujesz się tutaj i zostaniesz, bo to ciężka praca. Co do kwatery  mam dla ciebie propozycję. Pod lasem mieszka małżeństwo. To moi dobrzy znajomi. Myślę, że nie będzie problemu z wynajęciem izby u nich. Po chwili jechali ośnieżoną, polną drogą do miejsca kwaterunku. Gospodarze przyjęli go bardzo serdecznie. Na ścianach wisieli dziwaczni święci w złotych szatach, a nad piecem wisiały wiązki ziół. W izbie było bardzo skromnie, ale schludnie.

Pamiętał swój pierwszy dzień w pracy. Mróz był okrutny. Ciepły waciak, czapka-uszanka i filcowe buty. Gospodarz podarował mu swój ciepły sweter, a gospodyni przygotowała prowiant. Nie spodziewał się takiego traktowania od obcych ludzi. Las wyglądał jak z bajki. Szli do pracy pod górę, a Tadek chłonął każdy szczegół tego zimowego krajobrazu. Drwale zaczęli od rozpalenia ogniska. Do jego zadań należało układanie drewna w sągi. Kiedy przyszedł do domu, padł jak nieżywy. Był śmiertelnie zmęczony, ale i szczęśliwy zarazem. Znalazł swoje miejsce na ziemi. Mijały lata. Tadek dał się poznać nie tylko jako doskonały drwal, ale i przyjaciel. Małżeństwo, u których mieszkał, traktowało go jak syna. Zwracał się do nich: babciu i dziadku. Przez te parę lat dokładnie poznał okolicę. Nasłuchał się historii o ziemi, która długo po wojnie krwawiła.

Pewnego dnia postanowił popracować dłużej niż inni. Do wycinki był jeszcze jeden buk. Zobaczył pod drzewem ludzkie kości. Przez głowę przebiegły mu wszystkie opowieści: carskie armie krwawiące na stokach gór, ukraińskie sotnie siejące śmierć i zniszczenie. Odechciało mu się pracy. Postanowił wrócić tu jutro, by godnie pogrzebać człowiecze szczątki. Wieczorem przy kolacji opowiedział o swoim makabrycznym odkryciu. Nastąpiła długa cisza.  Jutro pójdę z tobą   odezwał się gospodarz.

Nazajutrz była sobota, dzień zapowiadał się pogodnie. Na miejsce dotarli po trzech kwadransach. Wykopali dół i złożyli to, co pozostało po jakimś nieszczęśniku. Na grubej jodle siekierą wycieli krzyż. Zmęczeni usiedli na pniu powalonego drzewa. Tadek zauważył, że „dziadkowi” łzy pociekły po policzkach. Chodź  starszy człowiek wstał i ruszył przed siebie.

Po kilkudziesięciu metrach zatrzymali się.   To tu.Tadek rozejrzał się, ale niczego nie zauważył. Las niczym nie różnił się od miejsca, w którym byli wcześniej. Nasłuchał się różnych opowieści, ale ta wprawiła go w osłupienie.  Jesień tego roku była piękna. Po syna przyszli, kiedy zrobiło się ciemno. Byłem przeciwny, wiedziałem, że za stawianie oporu czeka nas wszystkich śmierć. Matka płakała. Pozwolili zabrać ciepłe ubranie i prowiant. Po kilku dniach sąsiad przyszedł ze straszną wiadomością – syn został stracony za dezercję. Po kilku dniach zaprowadzono mnie w to miejsce. To właśnie tu. Na piersiach miał kartkę: „Za zdradę Ukrainy”. Sąsiad pomógł przewieźć go i pochować na cmentarzu, który znajduje się niedaleko naszej chyży. Potem przyszły wysiedlenia. W Ustrzykach przekupiłem jednego z urzędników, wystawił nam nowe dokumenty. Nie mogłem wyjechać  tu leży nasz syn.

Teraz już znasz naszą historię. Dobry z ciebie chłopak. Kiedy z żoną odejdziemy, chałupa jest twoja. Załatwiłem już wszystko w urzędach. Tadek nie wiedział, co powiedzieć. Po obiedzie cała trójka poszła na cmentarz. Grób wyróżniał się pośród innych  zadbany, z krzyżem i czytelną tabliczką. Zapalili znicze. Tadek spojrzał na daty. Był jego rówieśnikiem. Zamordowali go w dzień urodzin. To jeszcze bardziej scementowało stosunki z gospodarzami. Ciężka praca w lesie wyrobiła w nim hart ducha i samodzielność. Listopad tego roku był wyjątkowo paskudny. Jak co niedziela gospodarze wybrali się do kościoła na wieczorne nabożeństwo. Wracali zazwyczaj około godziny dwudziestej, tymczasem zegar wybijał już dwudziestą drugą. Niepokój Tadka przerodził się w strach. Na zewnątrz panowały okropne warunki, wiał wiatr i zacinał zimny deszcz ze śniegiem. Tadek wyszedł na poszukiwania, szedł ścieżką, którą mieli wracać. Wokół żywego ducha, a jego wołania zagłuszała wichura. Wiedział, że nic nie wskóra.

Wrócił do domu i dołożył drew do pieca. Zrobiło się ciepło i przytulnie. Zegar wybijał północ, gdy siadł przy oknie, wypatrując światła latarki. Czarne myśli kłębiły się w głowie. Skoro świt pod chałupę podjechał milicyjny gazik. Mundurowi nie mieli dobrych wieści  wracające małżeństwo na nieoświetlonej drodze potrąciła ciężarówka. Warunki atmosferyczne były fatalne, zginęli na miejscu. Tadek nie mógł w to uwierzyć. Spoczęli obok syna, taka była ich wola. Tadek został sam. Minął rok od tragedii. Zima tego roku przyszła szybciej niż zwykle. Obsypała śniegiem szczyty gór i leśne polany, białą pierzyną przykryła mogiły tych, którym był tak bliski. Zapalona lampa naftowa skwierczała żałośnie. Tadek wpatrywał się w okno, podziwiając zimowy krajobraz. Było jasno jak w dzień, pełnia księżyca rzucała poświatę na okolicę. Spojrzał na ikony, z których spoglądały na niego twarze świętych.

W pewnym momencie zobaczył coś, czego nie zapomniał do końca życia. Zza ściany lasu wyszła grupa kilkunastu ludzi. Szli gęsiego, w rękach coś nieśli. Zdmuchnął płomień lampy i przywarł do okna. Ci ludzie kierowali się wprost na cmentarz. Przetarł oczy   szli równo, rozdzielili się dopiero przy nagrobkach. Każdy z nich stanął przy innej mogile. Trwało to około kwadransa, po czym wrócili do lasu. Tadek stał jak zahipnotyzowany. Ciemna chmura przysłoniła księżyc i nastały ciemności. Dorzucił drew do pieca, w izbie pojaśniało. Lampy już nie zapalał. Rankiem, skoro świt, udał się na cmentarz. Pomimo że w nocy nie spadł ani jeden płatek śniegu, nie było żadnych śladów. Przeszukał dokładnie miejsce, skąd wyszli  nic, biały puch był nietknięty. Wrócił na cerkwisko i dopiero tu dostrzegł, że na każdej z mogił leżą gałązki świeżej jedliny.  Więc to nie był sen  wymamrotał do siebie.

Historię tę opowiedział swojemu najlepszemu przyjacielowi. Był nim stary drwal Heniek, niejedno w życiu widział i niejedno przeżył.  Słyszałem o nich, gdy jeszcze stała tam cerkiew  powiedział.  Paroch zostawiał otwarte drzwi, by mogli wejść do środka. Podobno w nocy odprawiano tam dla nich nabożeństwo. Nie byłeś pierwszy, który to widział. Nastała wiosna. Tadek, jak co dzień, wracał z pracy, gdy usłyszał ciche skomlenie. Dobiegało z parowu, który mijał. To, co zobaczył, zamurowało go  przy strumyczku leżał mały wilczek. Biedak miał coś z łapą, każda próba podniesienia się kończyła się upadkiem. Po chwili maluch wylądował za pazuchą. Tadek wiedział, że zwierzak sam sobie nie poradzi.

Z parku konnego wezwał weterynarza. Za tysiąc złotych i litr bimbru opatrzył złamaną łapę wilczka. Był to samiec. Tadek długo myślał, jak go nazwać. Żadne znane mu psie imię nie pasowało. Maluch, nakarmiony i opatrzony, spał w najlepsze na posłaniu, które mu przygotował. Charakterystycznym elementem, który go wyróżniał, była obandażowana łapa. Mam. Niech będzie Łapa  powiedział.  Może to nie najlepsze imię dla wilka, ale cóż. Kiedy pierwszy raz Łapa przyszedł do pracy z Tadkiem, drwale powchodzili na drzewa. Myśleli, że to wilk idzie ludzkim śladem, by zaatakować. Po krótkim czasie Łapa był ulubieńcem wszystkich. Szczególnym szacunkiem darzył Józka, bo był największym fanem jego swojskiego salcesonu.

Jakiś czas wilk kulał, kontuzja jednak minęła bez śladu po kilku miesiącach. Tadek lubił posiedzieć pod zadaszeniem swojej chaty. Noc była piękna, ciepła, gwiaździsta. Nagle z lasu dobiegło wilcze wycie. Łapa zastrzygł uszami i podniósł się z posłania.  Wiedziałem, że taki dzień nastąpi  powiedział Tadek na głos.  Jesteś wolnym wilkiem, twoja rodzina cię woła. Możesz odejść, tylko odwiedzaj mnie czasami. Po policzkach spłynęły mu łzy. Więcej nie mógł powiedzieć, głos uwiązł mu w gardle. Zamknął oczy, nie chciał patrzeć, jak odchodzi w las. Nagle na policzku poczuł wilgotne muśnięcie. Wilk wsparł się w jego ramiona, pomimo że wycie nasilało się. Łapa zdecydował, że zostanie.

Mijały lata. Spadały kartki z kalendarza i liście z drzew. Zmieniały się Bieszczady, nie zmienił się Tadek. Pomimo swoich lat dalej pracował w lesie. Pewnej letniej nocy odszedł najwierniejszy z wiernych  Łapa zasnął na zawsze. Tadek płakał jak dziecko. Pochował go tam, gdzie znalazł, w leśnym wąwozie. Na piaskowcu wyrzeźbił jego imię i wilczą łapę. Strasznie przeżył śmierć przyjaciela. Ale i jemu nie było dane długo cieszyć się życiem. Pewnego dnia czuł się fatalnie. Do lasu dotarł zlany potem. Kiedy wziął się do pracy, upadł. Na nic zdały się próby cucenia. Lekarz, który przybył po kilku godzinach, stwierdził zgon.

Spoczął na wiejskim cmentarzu, obok swoich „dziadków”. Takie było jego ostatnie życzenie. Tadek pozostał w górach, które ukochał i które go przygarnęły.