Tragedia w Barwinku 1946: Krwawe wesele strażnicy WOP

 

Barwinek – wieś w Beskidzie Niskim.
Już od wczesnego średniowiecza przebiegał tędy jeden z ważniejszych traktów komunikacyjnych i handlowych, łączących Węgry z Polską. Sotnie, które grasowały w Bieszczadach, bardzo często zapuszczały się także w odległe rejony, by siać strach i terror.

Była późna jesień 1946 roku. Oddział dowodzony przez „Chrina” postanowił rozprawić się z małą placówką WOP w Barwinku. Zbrodnia ta odeszłaby w zapomnienie, gdyby nie przypadkowo odnalezione zeznania słowackiego żołnierza  Juraja Chyry.

Tak wspominał tamten dzień: „Podczas pobytu w tej okolicy przeżyłem jedno z najstraszniejszych wydarzeń w moim życiu. Dotyczyło dowódcy polskiej jednostki w Barwinku  pewnego porucznika – oraz innych żołnierzy. Żałuję, że jego nazwisko nie zachowało się w mojej pamięci

Ten oficer w tym czasie miał brać ślub i wyprawiać wesele. Poznaliśmy też jego narzeczoną  bywała z nim wiele razy, również podczas naszych odwiedzin. Dla uczczenia tego ważnego w jego życiu kroku zaprosił z naszej strony więcej gości. Cieszyliśmy się na tę uroczystość i przygotowywaliśmy prezenty dla przyszłych małżonków. Wesele miało odbyć się w Barwinku, w tamtejszych koszarach wojskowych [autor ma na myśli strażnicę WOP]. Narzeczony ustalił termin na czwartek po południu. Dokładnej daty już nie pamiętam, ale wydaje mi się, że była to już chłodna jesień.

Tego dnia szczególnie zależało nam na wyglądzie  każdy był ogolony, wyperfumowany, mundur miał wyprasowany. Czekaliśmy tylko na środek transportu, który miał nas zawieźć na miejsce. W trakcie oczekiwania znienacka przybiegli zdyszani łącznicy z Barwinka. Jednym tchem wyrzucili z siebie: „Napadli na nas banderowcy. Dowódca i jego narzeczona nie żyją, a także kilku żołnierzy. Wyślijcie natychmiast waszych ludzi…”

Ta wiadomość zaparła nam dech w piersiach. W jednej chwili krew zastygła w żyłach. Jeszcze przed chwilą człowiek szykował się na tańce i radosną zabawę, a tu nagle  śmierć. Dowódca ogłosił alarm. Słowackie oddziały pobrały broń, amunicję i wyruszyły, by pomścić Polaków. Do parterowego budynku, w którym mieściły się koszary, zbliżaliśmy się z ciężkim sercem. Każdy z nas był zszokowany stratą tak dobrego człowieka i jego przyszłej żony. Zaledwie przekroczyliśmy ogrodzenie, natrafiliśmy na dwa martwe ciała. Byli to żołnierze Wojska Polskiego  prawdopodobnie wartownicy, z którymi banderowcy rozprawili się w pierwszej kolejności. Kolejne ciała znajdowały się przywiązane do pobliskich drzew. Niektórzy jeszcze żyli, inni od dawna już nie. Nawet pies tropiący został zastrzelony  jego smyczą przywiązano do drzewa jednego z żołnierzy. Nie poświęcaliśmy uwagi innym oznakom przemocy  chcieliśmy jak najszybciej wejść do środka.

W pokoju dowódcy ujrzeliśmy straszny widok. Porucznik był całkowicie nagi, przywiązany do szafy pancernej, prawdopodobnie po to, by nie mógł wykonać żadnego ruchu. Włosy miał spalone  musiano podpalać je papierem, bo wokół leżały niedopałki kartek. Jego przyrodzenie i inne części ciała były zwęglone. Ciało całe we krwi i posiniaczone. Na końcu tej męczeńskiej tortury został zastrzelony. Nawet dla najsilniejszego mężczyzny taki widok był nie do zniesienia. Podobnie wyglądała jego narzeczona. Także ona była naga i przywiązana do szafy naprzeciwko. Miała spalone włosy i ślady ognia na innych częściach ciała. Była bita i torturowana  jej skóra była jednym wielkim siniakiem. Straszny to był widok  młodego ciała, które mogło jeszcze żyć, dać życie kolejnym pokoleniom… A spotkał je taki los. Obydwoje uwolniliśmy z więzów, położyliśmy na podłodze i przykryliśmy kocem.

Pościg za sprawcami tej zbrodni nie przyniósł rezultatu. Z relacji kilku ocalałych polskich żołnierzy którzy w czasie napadu przebywali w terenie, dlatego ofiar nie było więcej  dowiedzieliśmy się, że banderowcy wtargnęli o świcie, gdy dopiero zaczynano przygotowania do wesela. Zaskoczyli wszystkich. Gdyby nie te przygotowania, może nie doszłoby do nieszczęścia…

W dniu swojego ślubu młodzi umierali w mękach, patrząc sobie w oczy.

Dusze pomordowanych nie potrzebują zemsty ani pustych słów. Potrzebują modlitwy, sprawiedliwej pamięci. I prawdy.”