 |
Kiedy wracały, wspomnienia głos drżał…
Słowa ,, Dziecko obyś nigdy tego nie przeżył,, Za domem płynęła czysta rybna rzeka. Potem były już tylko góry i lasy. Od pokoleń żyli tu w zgodzie Polacy i Ukraińcy. Razem modlono się w cerkwi, wspólnie cieszono się z każdego nowego życia i opłakiwano odejście tych, którzy opuszczali ziemski padół. Najbliższymi sąsiadami Anieli byli Ukraińcy. Rodzina wielodzietna. Ciężko było każdemu szczególnie na przednówku. Aniela gotowała zawsze ogromny gar. Była to zupa fasolowa lub barszcz. Połowę tego nosiła do swoich ukraińskich sąsiadów.
Wiedziała co to głód. Ojciec był garncarzem. Jeździł, że swoimi wyrobami czasem bardzo daleko by tylko zapewnić rodzinie godny byt. Żal jej było dzieci. Czasem po przyjeździe taty podrzucała również słodycze. Czas płynął i nic nie zapowiadało tragedii, która miała się niebawem wydarzyć.
Przyszła wojna ludzie patrzyli z trwogą nie będą pewni jutra. Pewnego dnia Niemcy pędzili przez wieś Żydów. Najstarszy z nich nosił w ręku torę. Szli na śmierć. Wiedzieli o tym. Aniela podała starcowi kubek wody. Powiedział wtedy do niej. ,, Nas będą rozstrzeliwać a was będą rozrywać,, Nie wiedziała, wtedy co to znaczy. Nazajutrz odnaleziono miejsce kaźni nieszczęśników. Ziemia jeszcze się ruszała… Coraz częściej słychać było o mordach na Polakach. Aniela wybrała się na targ z kilkoma innymi kobietami. W lesie zostały zatrzymane przez banderowców. Wiedziały, co je czeka. Prowadzone w nieznanym kierunku słyszały, w jaki sposób zostaną zgładzone. Modliły się o cud i cud nastąpił. Atak sowieckiej partyzantki uwolnił je od straszniej śmierci. Nie odbiło, się to na zdrowiu Anieli od tego czasu chorowała na padaczkę.
W ogrodzie wykopano ziemiankę i starannie ja zamaskowano. To na wypadek, gdyby trzeba było się szybko ukryć. W okolicy mnożyły się mordy. Nie było, dnia by ktoś nie zaginął bez śladu lub nie odnaleziono straszliwie okaleczonych zwłok. Zimna listopadowa noc. Pukanie do okna. Uciekajcie natychmiast dziś będą was ,,rizač,,
Była to sąsiadka ta sama, której Aniela tak pomogła. Rodziców wyprowadza do ziemianki w ogrodzie. Wejście maskuje gałęziami, słomą i suszem z wymłóconej fasoli. Sama z kilkutygodniową córeczką ucieka pod górę. Pada deszcz ze śniegiem wieje przeraźliwie zimny wiatr. Poniekąd jest, ich sprzymierzeńcem zagłusza płacz dziecka.
Aniela zagrzebuje się w pryzmie obornika. Daje jej i maleństwu ciepło. Wiatr niesie jęki i płacz ludzi. Nie wszyscy zdążyli uciec… Domów nie palą, stoją zbyt blisko ukraińskich zabudowań. Rankiem wraca do siebie. Chałupa splądrowana, wszystkie cenne rzeczy wyniesione a reszta zniszczona.
Kolejne listopadowa noce spędzają ukryci w kamieniołomach. Jest tam kilka osób, które mają broń. Ci, którzy nie zdążyli, się ukryć giną w męczarniach. Na płocie przybita gwoździami skóra niemowlęcia. Ma niej napis ,,Tak zrobimy z każdym Polakiem,, W wigilię Bożego Narodzenia jeden z członków rodziny zostaje poćwiartowany. To ,, prezent,, na Polskie Święta. Nieliczna garstka ocalałych postanawia uciekać na zachód. Wśród nich jest Aniela z małą córeczką Tereską.
Ukrywają się po lasach, brną przez rzeki. Przeżywają, dramatyczne chwile czasem są o krok od śmierci. Widok trupów jest codziennością. W końcu udaje się. Trafiają do bezpiecznego miejsca. To tylko ułamek wspomnień, które przeżyła ta kobieta. Do końca życia, kiedy zapadał, zmrok Aniela gasiła światło w swoim pokoju i zaglądała zza firanki. Patrzyła czy nie idą….
Trauma pozostała do końca życia. Aniela była moją babcią. Tereska moją chrzestną.
Babciu, pamiętam o tobie.
Komentarze
Prześlij komentarz