Dźwięk zza betonowej ściany: Tajemnica San Rideau

 

Jest  taka historia związana z Twierdza Przemyśl  powtarzana od lat przez ludzi, którzy krążą po fortecznych lochach. Jej początki sięgają lat 20. XX wieku, czasu po oblężeniu z lat 1914–1915, kiedy wojna ucichła. Wtedy do fortów wrócili robotnicy. Ich praca była prosta tylko z pozoru  rozebrać to, co zostało, oczyścić przejścia, zabezpieczyć teren. W praktyce oznaczało to schodzenie do miejsc, których nikt nie odwiedzał od lat: wilgotnych, zimnych korytarzy, zawalonych przejść i pomieszczeń odciętych nagle, często rzeczywiście odnajdywano ciała. Żołnierze, którzy nie zdążyli uciec przed eksplozjami w 1915 roku, pozostali tam, gdzie dopadł ich koniec   pod ziemią, w ciszy, której nikt nie przerywał przez lata. Na tym tle pojawia się historia związana z Fortem XIII „San Rideau”.
Według przekazów robotnicy natrafili tam na ścianę, która wyglądała inaczej niż reszta. Za nią miało znajdować się niewielkie pomieszczenie, odcięte od świata. W środku znaleziono ciało żołnierza oraz ślady dłuższego pobytu ludzi: resztki jedzenia, skrzynie, fragmenty wyposażenia. I według najbardziej znanej wersji  drugiego człowieka. Żywego. Skrajnie wycieńczonego. Obok miał znajdować się zeszyt z zapiskami  od spokojnych notatek o oczekiwaniu na pomoc, aż po chaotyczne, urwane zdania.
Problem w tym, że żadna z tych informacji nie ma potwierdzenia w dokumentach. Nie istnieją raporty, nazwiska ani oryginalny pamiętnik. Historycy są zgodni  to opowieść, która powstała na bazie realnych wydarzeń, ale z czasem została rozbudowana i udramatyzowana. A jednak jest w niej coś, co sprawia, że trudno ją całkiem odrzucić. Forty były wysadzane, korytarze zawalały się, ludzie ginęli pod ziemią. Niektóre pomieszczenia mogły zostać odcięte nagle, bez możliwości ucieczki. W takich warunkach wyobraźnia łatwo dopowiada resztę.

Co więcej, forty Twierdzy Przemyśl w tym Fort XIII — były projektowane jako samowystarczalne obiekty oblężnicze. Posiadały magazyny żywności zdolne wytrzymać długie oblężenie oraz dostęp do wody, często w postaci studni lub systemów zbierania wody. Teoretycznie więc przetrwanie przez pewien czas w odciętym pomieszczeniu było całkowicie możliwe  zwłaszcza jeśli zapasy znajdowały się w pobliżu. To właśnie ten szczegół sprawia, że opowieść wydaje się jeszcze bardziej prawdopodobna.
Dziś Fort XIII nadal stoi. Można wejść do jego wnętrza, przejść się korytarzami, zobaczyć miejsca, gdzie beton pęka, a ziemia powoli odzyskuje to, co kiedyś było konstrukcją wojskową. Nie ma tam żadnych śladów tej historii. Ale są eksploratorzy którzy mówią, że w niektórych częściach fortu można usłyszeć coś dziwnego. Twierdzą, że kiedy zatrzymasz się na dłużej i przestaniesz się ruszać, zaczynasz słyszeć dźwięk. Nie brzmi jak kroki. Raczej jak coś suchego, szorstkiego.
Jakby ktoś bardzo powoli, z drugiej strony ściany, przesuwał paznokciami po betonie.
Oczywiście  można to wytłumaczyć. Pracą konstrukcji, osuwającym się gruzem, akustyką zamkniętych przestrzeni. Bo nawet jeśli historia ta nigdy się nie wydarzyła dokładnie tak, jak się ją się opowiada  mimo wszystko
sprawia, że wydaje się… że nie jest tylko wytworem fantazji dziennikarskiej.


Komentarze