 |
Przydrożne kapliczki są niekwestionowaną ozdobą wielu polskich miejscowości. Stanowią nie tylko element krajobrazu, ale przede wszystkim namacalny dowód wiary oraz trudnych doświadczeń minionych pokoleń. Stawiano je w określonych intencjach lub dla upamiętnienia ważnych wydarzeń. Dziś większość z nas traktuje je jako coś oczywistego, mijając je bezrefleksyjnie podczas spacerów czy podróży samochodem. A przecież każda z nich opowiada własną historię.
Wędrując bieszczadzkimi drogami i bezdrożami, często można natknąć się na przykłady tej niezwykłej sztuki sakralnej. Kapliczkę Szczęśliwych Powrotów czy kapliczkę „Synarewo” zna niemal każdy, kto bywa w tych stronach. Jednak tuż za mostem w Baligrodzie, jadąc od strony Cisnej, znajduje się inna, nie mniej wyjątkowa kapliczka, którą w sezonie mija kilkadziesiąt tysięcy ludzi. Niewielu jednak zatrzymuje się, by poznać jej poruszającą historię.
Fundatorem była rodzina Głogowskich, a jednym z wykonawców Tadeusz Janas. Właśnie z jego życiem związane jest dramatyczne wydarzenie z 6 sierpnia 1944 roku. Baligród przeżył wówczas swoją apokalipsę. Podczas tzw. „Krwawej Niedzieli” oddział UPA wkraczał do miasteczka, wyciągając ludzi z domów, wyłapując przechodniów i bezlitośnie do nich strzelając.
Idący od strony Rabego upowcy napotkali Tadeusza Janasa. Jeden z nich został, by dokonać egzekucji, reszta ruszyła dalej siać śmierć. Gdy oprawca przyłożył lufę karabinu do jego głowy, Tadeusz błagał, by pozwolono mu pożegnać się z dziećmi. Wtedy z jego ust wyrwał się rozpaczliwy okrzyk: „Matko Boska, ratuj!”. Strzał jednak nie padł. Kat nakazał mu uciekać. Dopiero po chwili sparaliżowanego ze strachu ojca dzieci zdołały odprowadzić do domu i ukryć. Tadeusz szczęśliwie przeżył wojnę.
Później, gdy w okolicy pojawiły się wojska sowieckie, jeden z żołnierzy oddał strzał w twarz figurki. Kilka metrów dalej sam padł martwy kula trafiła go dokładnie w to samo miejsce na głowie. Dla mieszkańców był to znak, że miejsce to ma niezwykłą opiekę.
Dziś wnuk Tadeusza Janasa jest leśnikiem w Bieszczadach, a kapliczkę otacza troska lokalnej społeczności. To szczególny relikt historii Baligrodu
symbol wiary, cierpienia i ocalenia. Jeśli znajdziecie się w tej okolicy, warto zatrzymać się choć na chwilę i oddać refleksji nad tym, co wydarzyło się tu przed laty.
Komentarze
Prześlij komentarz