W głębi Bieszczadów, niedaleko wsi Nasiczne, w miejscu zwanym Jalina, rozegrała się w 1944 roku tragedia, która do dziś pozostaje żywa w pamięci niektórych ludzi , choć ziemia milczy. Była to jedna z wielu zbrodni dokonanych przez oddziały Ukraińskiej Powstańczej Armii na ludności polskiej zapomniana, bez krzyży, bez grobów. W Jalina mieszkał Tomasz Gębala gajowy podległy leśniczemu Kazimierzowi Hankusowi z Berehów Górnych. Gębala, poważnie chory, nie był w stanie się bronić, gdy banderowcy zaatakowali. Jego gajówkę spalono, Gębale i jednego z synów zamordowano. Ciała porzucono przy strumyku. Nigdy ich nie odnaleziono. Kilka kilometrów dalej, w Berehach Górnych, mieszkała rodzina Hankusów. Ich czternastoletnia córka została ubrana w strój ukraiński i wysłana, by sprawdzić, co dzieje się u krewnych. Spotkała po drodze oddział UPA. Jeden z Ukraińców rozpoznał ją, ale nie wydał. Wzięto ją za swoją. Zabrano, by „zobaczyła, co się robi z polaczkami”.
Zmuszona była być świadkiem mordu na wujostwie Kazimierzu Hankusie i jego żonie. On leżał w łóżku sparaliżowany. Ona ukrywała się za piecem. Zostali zastrzeleni, a ich ciała podrzucono nad potokiem. Dziewczynka, sparaliżowana strachem, nie mogła nawet płakać. Potem ruszyła dalej z oddziałem, nie mogąc wrócić do rodziny. Jej rodzice, słysząc strzały i nie doczekawszy się córki, uciekli w lasy. Odnaleźli się dopiero po wojnie. Ukraiński chłopak, który ocalił dziewczynę, został kilka dni później ukarany przez swoich. Zmuszono go do zamordowania polskiej rodziny w innej wsi. Litość miała wysoką cenę. W latach 50. Władysław Krygowski opisał spotkanie z synem Tomasza Gębali. Młody mężczyzna wrócił do Jaliny po wojnie zastał tylko wypaloną ziemię. Nie było domu, rodziny, nikogo. Nie znalazł grobu dziewczyny, Ukrainki, którą kochał. Zabita przez własnych braci za miłość do Polaka. W 2015 roku, na wniosek leśników, Instytut Pamięci Narodowej podjął próbę odnalezienia szczątków ofiar. Prace prowadzone były przy wsparciu naukowców z AGH, z wykorzystaniem georadaru. Niestety bez skutku. Ziemia Jaliny nie oddała swoich tajemnic.
Dziś nie ma już Jaliny . Nie ma domów, nie ma krzyży, nie ma nagrobków. Jest tylko las stary, cichy świadek zbrodni.I pamięć, która boli To, co wydarzyło się w Jalinie, to nie tylko zapis tragicznych losów jednej rodziny. To historia tysięcy podobnych miejsc rozsianych po wschodnich rubieżach Rzeczypospolitej. Historia ludzi bez imion, śmierci bez krzyży, dzieci bez grobów. Ale dopóki pamiętamy
Zdjęcie RDLP Krosno.
Komentarze
Prześlij komentarz