 |
Rodzice Pani Marii pochodzili z Dzwiniacza, wsi zagubionej wśród bieszczadzkich wzgórz. Matka często chodziła na Branzberg miejscowi nazywali go „Górą Drzewa”. To właśnie tam, na północnym stoku, rosły najpiękniejsze grzyby. Jeszcze w czasach spokojnych było to miejsce życia, nie śmierci. Potem przyszedł czas grozy. Brat matki Marii wstąpił do UPA. W domu często gościły sotnie ojciec, prosty szewc–samouk, naprawiał im buty, zanoszone w marszach po lasach. Praca odbywała się po nocach, w pośpiechu, bo odmowa mogła skończyć się źle. Pewnego dnia brat przyszedł do swojej siostry i rzucił zdanie, które na zawsze wryło się w jej pamięć: Nie idź na Górę Drzewa. Rozprawiliśmy się tam z Polakami. Jednego przez pół lasu goniłem, zanim go dopadłem widłami.
Matka Marii zareagowała gniewem jak można mordować niewinnych ludzi? zapytała. Ale ciekawość, a może potrzeba zrozumienia, co naprawdę się wydarzyło, zwyciężyła. Poszła. To, co zobaczyła, śniło jej się potem do końca życia. W dole, jakby w okopie, leżała młoda dziewczyna i kilkuletnie dziecko. Ich ciała były straszliwie zmasakrowane. Obraz ten nigdy nie opuścił jej pamięci. Jesienią, niedługo po tych wydarzeniach, do domu znów przyszli partyzanci. Ojciec nie zdążył skończyć naprawy obuwia – trwały wykopki, praca na polu zabierała całe dni. Traktowano to jak sabotaż. Kilku mężczyzn skatowało go kijami na oczach rodziny. Matka błagała, ale na nic się to zdało. Ojciec przez sześć tygodni dochodził do siebie. Przeżył tylko dlatego, że był silnym mężczyzną. Od tego czasu aż do śmierci chodził już o kulach. Brat matki nigdy więcej nie pojawił się w rodzinnym domu. Zniknął. Jakby zapadł się pod ziemię. Maria przyszła na świat już po wysiedleniu, na Ziemiach Zachodnich. W latach osiemdziesiątych XX wieku wyemigrowała do Kanady. Rodzice nigdy nie wrócili w Bieszczady. Ona sama nosi w sercu dwa korzenie – polski i rusiński.
Dziś mówi jedno: Nie piszę, by wzbudzić litość. Mam tylko prośbę. Gdy będziecie w tamtych stronach, zapalcie znicz na Dzwiniaczu tam leżą moi dziadkowie. I na Branzbergu, gdzie pozostali ci, którzy nie doczekali sprawiedliwości.
Komentarze
Prześlij komentarz