Cuda, cuda ogłaszają: Bieszczadzka opowieść świąteczna

 Wiadomość spadła na Wandę i Wojtka jak grom z jasnego nieba. Był rok 1951 – „Będą przesiedlać” – słowa urzędnika brzmiały jak wyrok, choć starał się roztaczać wizję dobrobytu i lepszego życia. Nikt jednak do końca w to nie wierzył. Mieszkali na peryferiach Sokala, w pięknym murowanym domu z ogródkiem. Po wojnie próbowali odbudować życie, choć zawierucha wojenna zabrała im rodzinę. Rodzice Wandy zmarli na tyfus, siostry wywieziono na przymusowe roboty do Niemiec. Wojtek stracił bliskich w bombardowaniach 1939 roku. On jeden ocalał. Kiedy dotarli na stację w Ustrzykach, była późna jesień. Rozklekotana ciężarówka wiozła ich w nieznane. Stanęli na odludziu  prócz kurnej chaty nie było tu nic. Człowiek, który przybył z nimi, wręczył dokumenty: „Od dziś to wasz dom.” W oddali majaczyły jakieś zabudowania. Dokoła rozciągały się lasy, góry i ugory. Jak okiem sięgnąć, nie widać było żywej duszy. Weszli do chałupy. To, co zobaczyli, nie przypominało nawet obory. Ściany były umazane ludzkimi ekskrementami, komin zrujnowany, podłoga porąbana siekierą. W oknach brakowało szyb, a chłód i ziąb wdzierały się wszędzie. Z każdej szczeliny wychodziły tysiące insektów. Wanda rozpłakała się głośno, a malutka Tereska stała w kącie, patrząc na matkę. Pierwszą noc spędzili na sianie w oborze.

Była jesień  priorytetem była naprawa komina i pieca. Zima była tuż-tuż. Trzeba było działać szybko. Nieocenioną pomocą okazali się ludzie pracujący w parku konnym. Po kilku tygodniach ciężkiej pracy chałupa stała się prawdziwym domem. Kiedy spadł pierwszy śnieg, było już ciepło i przytulnie. Wojtek pracował jako cieśla  ogólnie był „złotą rączką”. Pewnego feralnego dnia, stawiając konstrukcję mostu, spadł i złamał nogę. Noszenie wody ze studni, rąbanie drewna – wszystko spadło na barki Wandy. Wieczorami, gdy uporządkowała obowiązki, siadała do pisania listów do sióstr. Odnalazła je cudownie przez Czerwony Krzyż. Wyemigrowały do Anglii, pracowały w szwalni. Wanda tęskniła za nimi każdego dnia. Zima rozgościła się na dobre. Na szczęście zdążyli zrobić zapasy pomogli im w tym pracownicy parku, z którymi bardzo się zżyli. Pewnego ranka Wanda zauważyła, że Tereska ma gorączkę. Dzień wcześniej bawiła się w śniegu, była jednak ciepło ubrana i przebywała na zewnątrz krótko. Wanda zagrzała mleko z miodem i podała córce. Wojtek pocieszał żonę: „To zwykłe przeziębienie. Jutro na pewno będzie lepiej.” Nazajutrz było gorzej. Wystąpiły zimne poty, a gorączka rosła. Na zewnątrz szalała śnieżyca, wiatr gwizdał w kominie. Potrzebny był lekarz. Wanda nie namyślała się ani chwili. „Idę do parku po pomoc” – powiedziała. Władek jeździ „Stalincem” i nie odmówi. Ubrała się we wszystko, co miała. Gumofilce ściągała sznurkiem, aby nie zgubić ich w zaspach. Wzięła latarkę i stanęła w drzwiach. Uściskała Wojtka i spojrzała mu w oczy: „Gdyby mi się coś stało i mała… wiesz… chcę leżeć razem z nią.” Wyszła.

Zamieć ograniczała widoczność do kilku metrów. Wanda szła przygarbiona, kierując się instynktem. Latarka nie pomagała  liczył się każdy krok. Po pół godzinie straciła orientację. Widoczność spadła niemal do zera, siły ją opuszczały. „Może nastąpi cud, może się uda”  myślała, brnąc przed siebie. W tym samym czasie Władek dokładał do pieca. Zamieć osiągnęła apogeum, wiatr wył przeraźliwie. Saba, pies, którego przygarnął dwa lata wcześniej, strzygła uszami i nagle stanęła pod drzwiami. Zachowywała się dziwnie. Władek znał swojego psa – był niezwykle inteligentny. „Może ktoś potrzebuje pomocy?” – pomyślał. Wyskoczył w śnieg i ledwo dostrzegł zarysy Saby. Nawoływania tłumił wiatr. Przed sobą ujrzał postać  wyglądała jak śnieżna mara. Bez słowa podparł Wandę ramieniem i ruszyli ku drzwiom. W ciepłej izbie Wanda grzała się przy piecu, a Władek poszedł szykować ciągnik. Po pół godzinie sunęli w kierunku Ustrzyk. Lekarz, który tam mieszkał, nikomu nigdy nie odmówił pomocy. Pokonanie kilku kilometrów zajęło prawie dwie godziny. Pomimo późnej pory doktor spakował medykamenty. Liczyła się każda minuta.

Do domu dotarli przed północą. Mała Tereska była rozpalona, krople potu srebrzyły się na jej czole. Lekarz zbadał ją stetoskopem obustronne zapalenie płuc. „Do rana nie przeżyje bez pomocy” – powiedział. Na szczęście miał wszystko, co potrzebne. Postanowił czuwać przy dziecku. Wojtek przygotował siennik, a Wanda pościel. Rankiem oddech Tereski wyrównał się. Doktor zobowiązał się do codziennych wizyt, Władek do dowożenia lekarza. Po dwóch tygodniach dziewczynka wróciła do zdrowia. Zbliżały się święta. Wanda i Wojtek zaprosili Władka na wigilię. Był samotny po wojennej tułaczce, nie odnalazł rodziny. Władek był przeszczęśliwy: „O nic się nie martwcie, wszystko zorganizuję.” Dzień przed wigilią przyjechała piękna choinka, wiadro pstrągów i gliniany gar miodu. Wanda poprosiła Władka, by przyjechał trochę wcześniej – noga Wojtka była zagipsowana i nie mógł się poruszać.

Saba leżała w kuchni, Władek nanosił wodę i robił zapas opału. Wreszcie wspólnie z Tereską i Wojtkiem przystąpili do strojenia choinki. Wanda krzątała się po kuchni, a w domu rozchodziły się przyjemne zapachy. „Zostaniesz z nami przez całe święta z Sabą. Nie wyobrażamy sobie świąt bez was” – powiedziała Wanda. Władka zamurowało, pies szczekał radośnie. Wspomnienia wróciły  rodzice, siostry, kolędy… łza spłynęła po policzku Wandy. Zamiast jednego dodatkowego talerza, położyła trzy  na dwóch zdjęcia sióstr. Dochodziła godzina 16, zmrok ogarniał bieszczadzką ziemię. Do wigilii mieli zasiąść o 18  taka była ich tradycja. Nagle dźwięk dzwonków za oknem zaskoczył wszystkich. Po chwili ktoś zapukał do drzwi. Wanda zarzuciła chustkę na głowę. Zawiasy skrzypnęły cicho. W progu stały Tola i Jadzia  siostry, których nie widziała od siedmiu lat. W tle rozbrzmiewała kolęda: „Cuda, cuda ogłaszają…”

Do wieczerzy zasiedli około 20 minut później. Odświętnie ubrani, dzielili się opłatkiem. Siostry oznajmiły, że zostają  tu jest ich ojczyzna. Nic piękniejszego nie mogło wydarzyć się w ten magiczny wieczór.  Opatuleni ciepło, przed północą wsiedli do sań i wyruszyli na pasterkę. „Bóg się rodzi…” – słowa kolędy popłynęły ponad górami, niosąc nadzieję i cud rodzinnego szczęścia.