Jedni mówią o nim „Baligrodzki Rudy”, miejscowi nasz czołg. Jedno jest pewne: czołg na postumencie na stałe wpisał się w historię Baligrodu. Do lat 70. stał tam T-70. Historia tego zabytku mogła doprowadzić do poważnego konfliktu, ale najpierw przyjrzyjmy się faktom. Lato 1975 roku. Mieszkańcy Nowosółek i Zachoczewia od dłuższego czasu starali się o zgodę na budowę świątyni. Jednym z najbardziej zagorzałych przeciwników był funkcjonariusz MO Kazimierz Litera. Gdy ludzie gromadzili budulec, mówił, że prędzej padnie, niż powstanie tu kościół. Pod koniec lipca 1975 roku, goniąc włamywaczy, Litera zostaje śmiertelnie pobity i umiera kilka godzin później w szpitalu w Krakowie. Pogrzeb odbył się 2 sierpnia. Aby zapobiec dalszym represjom, mieszkańcy wystosowali apel do funkcjonariuszy. Pomimo niepewności, postanowili wziąć sprawy w swoje ręce. Zaledwie kilka godzin po pogrzebie, około godziny 22, na plac budowy zaczęły nadciągać grupy ludzi. Do 23:00 ponad 500 osób pracowało przy latarkach, spiesząc się jak w ukropie. Rankiem 3 sierpnia budowa była ukończona.
Na miejscu zjawiło się UB, nakazując rozebrać kaplicę, i zaciągnięto warty, by pilnować świątyni. Na nic zdały się zakazy zatrzymywania się na drodze. O godzinie 11:00 3 sierpnia odprawiono pierwszą mszę świętą. Ale to nie był koniec problemów. Po okolicy wieść niesie się lotem błyskawicy w kierunku kaplicy rusza… czołg. Zauważono, że saperzy budują przeprawę. Słowami nie udało się powstrzymać żołnierzy, więc mieszkańcy błyskawicznie zorganizowali ruch oporu. Ustalono plan obrony: grupa kobiet miała położyć się przed czołgiem, a mężczyźni szykowali butelki z benzyną. Wielu pamiętało walki, które toczyły się tu podczas wojny i sami w nich brali udział. Kolejny dzień miał być decydujący.
Ktoś jednak podsunął pomysł negocjacji. Początkowo żołnierze zasłaniali się tajemnicą wojskową, lecz kilka butelek samogonu szybko wyjaśniło sytuację. Przyjechali zabrać unikatowy egzemplarz czołgu, a mieszkańcy w zamian zyskali wojsko miało wybudować chodniki, boisko i ogrodzenie szkoły. Tak dobito targu. Co prawda władze nie odpuściły – właściciel gruntu przez dwadzieścia lat miał płacić grzywnę 7.200 zł, a dwóch księży zostało skazanych na kary więzienia w zawieszeniu – ale zarówno kaplica, jak i czołg stoją do dziś na swoim miejscu, będąc symbolem odwagi i determinacji mieszkańców Baligrodu.
Komentarze
Prześlij komentarz